Retordam

29th Sep, 2014
Interview met Leo Bruijn (PvdA Rotterdam)

Leo Bruijn is ondernemer, zittend raadslid voor PvdA en nummer 5 op de kandidatenlijst voor de komende verkiezingen. Dit interview is live afgenomen op 18-02-2014 en verschijnt als ingekort en geredigeerd transcript.

 

Wat drijft jouw politieke betrokkenheid?

Ik ben zo'n 30 jaar horeca-ondernemer geweest, en zo'n 20 jaar bestuurder bij Horeca Nederland. Daar had ik ook veel contact met de gemeente, en dat werd steeds belangrijker. Toen dacht ik: zou je op een hoger echelon meer gedaan kunnen krijgen? Wat je merkt: je kunt inderdaad meer gedaan krijgen, als je het doet op de manier dat ik het doe. We zijn een grote fractie, dus ik heb veel contacten met mensen en het bedrijfsleven - ik heb gezeten in het bestuur van de Kamer van Koophandel, bij kennisbijeenkomsten van VNO-NCW, ik ben voorzitter van de commissie FIB (fysieke infrastructuur en buitenruimte) waar ik ook contacten opdoe. Al die input neem je mee naar de commissies en de raadszaal. Dat geeft je een basis voor je beslissingen.

Bepaalt het feit dat je uit het bedrijfsleven komt in zekere mate wat je op je bord krijgt in de fractie?

Ik ben wel begonnen met economie, maar dat heb ik al jaren niet meer. Ik doe verkeer en vervoer, en nu ook werk en inkomen en huishoudelijke zorg. In de eerste periode hadden we natuurlijk een fractie van 18, dan moet je eerst zorgen dat je fractie de kant op gaat die je wil. In deze periode zitten we met 14, ik ben wat gelouterd en mensen gaan meer op me af. Dat scheelt energie, en je hebt meer vrijheid. Wel zijn veel dingen die je doet voor de buitenwereld onzichtbaar. Ik heb wel eens strijd met Arno Bonte van GroenLinks, en ik zeg: Arno Bonte gaat voor het effect en ik ga voor het resultaat. Het wordt wel eens gewoon in de wandelgangen geregeld. Vandaag bijvoorbeeld, ik ben bij een surinaamse oudere geweest bij wie dingen in de huishoudelijke zorg niet goed gaan. Dat zetten we uit per mail, en als het goed is wordt het geregeld. Zoiets wordt nooit bekend. Ik probeer daaruit wel te leren wat de algemene klachten zijn en hoe we die kunnen verhelpen. Uit individuele gevallen leid ik af hoe het probleem eruit ziet en hoe je het zou kunnen tackelen.

Je hebt het erover gehad dat de PvdA een grote fractie is. Wat zijn nog meer de krachten van de PvdA?

Je kunt als kleine fractie overigens ook veel bereiken - de SP heeft twee mensen maar steunt op een grote vrijwilligersorganisatie. Je ziet daar overigens wel dat ze moeilijk mensen voor in de raden krijgen. Het voordeel van de PvdA vergeleken met een andere grote partij is dat wij veel meer mensen hebben binnen de verschillende groepen in de stad: Kaapverdianen, Surinamers, Antillianen, Spanjaarden, Turken, Marokkanen, overal zitten we. We proberen dit af te spiegelen binnen de fractie, maar dit lukt natuurlijk nooit voor 100%. Belangrijk is - ook met de misère die we hebben gehad in Feijenoord - naast op vertegenwoodiging ook op de kwaliteit te letten. Ik ben enorm blij met en trots op deze lijst. Één minpunt qua vertegenwoordiging - bijna iedereen is afgestudeerd; gelukkig ben ik dat niet.

De kracht is dus dat de PvdA de maatschappij in breedste zin vertegenwoordigt?

Ja, we vangen uit al die groepen signalen op. Vervelend is dat je dan vaak het verwijt van cliëntelisme krijgt. Ik ben altijd bezig met wat we voor de ondernemers kunnen doen, maar niemand beschuldigt mij van cliëntelisme. Dat doe ik eigenlijk wel, dat is hoe iets bij ons binnen komt. Dan kijken we hoe dat te incorporeren valt binnen het gedachtegoed van de PvdA.

De kracht van de PvdA is - door die grootte - makkelijke toegang tot het bestuur, en heel veel voelsprieten in de samenleving.

Wat zijn de belangrijkste zaken die de PvdA in de afgelopen periode voor elkaar heeft gekregen?

Binnen mijn eigen portefeuille hebben we gratis openbaar vervoer voor ouderen overeind kunnen houden. Ook belangrijk: de enorme bezuinigingsoperatie die we gehad hebben, zowel in geld als personeel. Op dit moment hebben al 1.600 ambtenaren afscheid genomen hebben zonder gedwongen ontslagen. Daarvan zijn wel veel contracten die niet verlengd zijn. Spijtig, daar zitten de young potentials ook bij, maar het was een pas op de plaats die we moesten maken.

De wijze waarop de bezuinigingen zijn verlopen is in jouw ogen dus een succes?

Het grootste effect moet nog komen. Ambtenaren ziten eerst twee jaar beschermd terwijl ze hun werk niet kunnen doen met volledige doorbetaling van loon. Daarna gaat de WW-periode in die de gemeente ook geld kost. De bedragen zijn enorm. Je moet denken aan drie ton per persoon als ze niet aan het werk komen.

Een andere belangrijke prestatie is dat het tekort in de financiering van uitkeringen is teruggedrongen. Toen wethouder Schrijer vertrok ging het om honderd miljoen, nu zitten we 5 miljoen in de plus.

Marco Florijn (de wethouder werk, inkomen en zorg, wie dit succes meestal wordt toegerekend) heeft een positie als lijstduwer (28ste). Wat is hier de reden voor?

Ik denk dat hij daarmee het signaal afgeeft dat hij niet gaat voor een functie als volksvertegenwoordiger, maar nog wel terug zou willen keren als wethouder. Hij is nu dik 2 jaar actief op dit vlak, en heeft daar flinke slagen in gemaakt. Dat was ook één van de successen.

Nog een succes: de implementatie van de huishoudelijke zorg. Dit jaar krijgen we weer een aanbesteding, en dat moeten we een stuk beter doen. Je moet ook erkennen dat er dingen fout zijn gegaan. Voor mij is het onvoorstelbaar dat je drie belangrijke wijzigingen voor een kwetsbare doelgroep op één moment doorvoert. Het belangrijkste daarvan is dat er nu alleen gezorgd wordt voor een schoon huis en schone kleren. Dat is ook waar de overheid op financiert. Voor de andere dingen - het kopje koffie, boodschappen doen, glazen wassen - proberen we nu vrijwilligers in te schakelen. Gelukkig hebben we op bepaalde gebieden goede resultaten, maar voor er 100% dekking is ben je een heel stuk verder.

Wat zijn de grootste uitdagingen waar Rotterdam voor staat?

We moeten zorgen voor voldoende goede woningen. We hebben 400 miljoen op onze portefeuille moeten afschrijven. Bouwen gebeurt nu onvoldoende. Dat doen wij als gemeente niet zelf. We kunnen wel voor corporatiewoningen goedkopere grond aanbieden dan op de vrije markt. Dan kom je ook uit bij het Nationaal Programma Rotterdam Zuid. Dat moeten we voortzetten. We zien gelukkig al goede dingen, zoals wat er in Zuidwijk en Pendrecht gerealiseerd is. Dat kost heel veel geld, en de twee belangrijkste corporaties in Rotterdam hebben ten dele zichzelf in de problemen gebracht. Landelijk hebben ze gelukkig iets meer ruimte gekregen met de vrijstelling van de verhuurdersheffing.

Ook moeten we het sociale domein inclusief Sport en Cultuur op peil houden. De doorgevoerde bezuinigingen op Sport en Cultuur vielen eigenlijk wel mee. Degenen die het hardst tegen waren zien nu ook dat het positieve effecten gehad heeft. Ik vind alleen niet dat je er nog verder in moet gaan. Hetzelfde geldt voor welzijn. Ik word teveel geconfronteerd met het gebrek aan wijkgebouwen. Ik denk dat organisaties die op vrijwillige basis activiteiten aanbieden hierin gefaciliteerd moeten worden.

Hoe gaat de PvdA deze problemen aanpakken?

Door een goed huishoudboekje te voeren. Als de SP bijvoorbeeld meer aan armoedebeleid wil doen vraag ik: hoe wil je dat gaan besteden? Ik wil er in meegaan als er een concreet plan is, maar we gaan niet de sluizen open zetten. Om sociaal te doen moet je ook hard kunnen zijn, anders houd je geen geld over.

Ik ben zelf geen groot fan van het woord "participatiesamenleving", en hoe sommige mensen daar over denken. Er is een mooi voorbeeld dat altijd door Marco Heijmen wordt gegeven: Hij woont op de Mathenesserdijk Beneden in een stuk met koopwoningen. Daar zitten allemaal mensen met een carrière, tweeverdieners. Die regelden via de deelgemeente dat er fietsnietjes geplaatst werden bij hun huizen, omdat je je fiets niet in de woningen kwijt kunt. Iets verderop wonen mensen in huurwoningen, die dat verzoek vervolgens ook gedaan hebben. Maar, zei de deelgemeente, we hebben nu geen geld meer! Degenen die de weg weten redden zich wel in een participatiemaatschappij. De andere groep moeten we gaan benaderen en helpen, omdat zij anders aan de zijkant blijven zitten en niks krijgen.

Dus de overheid moet een actieve houding aannemen?

Ja. Ook met gebiedscommissies wordt dat versterkt. Er komen nu mensen van de deelraad naar me toe die zeggen dat ze na 19 maart van alles bij ons aan zullen kaarten. Raar eigenlijk, want dat kan nu ook al. Het enige dat verandert is dat ze minder te zeggen hebben.

Dan heb ik nog een paar vragen over het verkiezingsprogramma van de PvdA. Vind je het een goed programma?

Ik zat bij een aantal sessies waar leden vervolgens de kans kregen erop te reageren. Er stonden oorspronkelijk nog meer voorbeelden in. De kritieken waren vernietigend. Daarna is het steeds concreter gemaakt. Wat ik er goed aan vind is dat ik niet eerder zo'n verkiezingsprogramma mee heb gemaakt, waar per sessie zo'n 30-40 man mee bezig waren. Het is hartverwarmend hoeveel mensen er toen al actief bij betrokken waren, hoeveel mensen er meegeschreven hebben. Er zijn veel zaken waar niets over in het programma staat. Je mag dan verwachten dat we door blijven gaan met wat we altijd al deden. Mensen weten waar de PvdA voor staat, en anders ben ik altijd bereid dat uit te leggen.

In punt 58 stel je een inkomensvoorziening voor om mensen die extra kosten hebben door hun beperking te compenseren. Op dit moment worden door de gemeente reeds vergoedingen gegeven voor bh's en badpakken bij een borstprothese, hoortoestellen, kleding, schoenen, beddegoed, nierpatienten en is er de warmtetoeslag. Welke extra voorziening moet er nog komen?

Dat valt als het goed is allemaal onder de WMO. Als gemeente heb je de taak, als daar middelen [financiering van de WMO vanuit het Rijk -jan] voor zijn toegezegd, dat er niemand door dat minimum heen zakt. Maar ook waar geen middelen zijn toegezegd zeggen we: er is een ondergrens. Dat is armoedebeleid. Nog belangrijker is dat kinderen niet het slachtoffer worden van armoede. We hebben middels een motie verzocht het kindpakket zoals aanbevolen door de kinderombudsman direct te implementeren.

Dat is punt 10 van het programma. Er wordt op dit moment al een toelage voor kinderen verstrekt aan arme gezinnen. Is het niet beter om óf deze toelage uit te breiden, óf alles onder te brengen in het kindpakket?

De toelage kinderen is niet zo'n heel groot bedrag. De gelden voor het kindpakket zouden we alleen rechtstreeks inzetten, buiten de persoon om: schoolboeken, sportverenigingen, een verjaardagspakket - alles wat in zo'n kindpakket hoort. Dat kan dan deels ook een kleine vergoeding zijn.

In punt 12 wordt steun voor de collectieve zorgverzekering uitgesproken. Voor sommige mensen is het echter voordeliger een andere verzekering te nemen. Zijn deze mensen hier voldoende van bewust?

Als je nu naar een incassorechtzaak gaat worden er voor CZ en Centraal Beheer 350 stuks in één keer afgetikt, niemand die bezwaar maakt. Met de huidige collectieve verzekering is het afdwingbaar dat mensen de premie in laten houden op hun uitkering. Deze mensen betalen dus altijd de premie, en daardoor kun je als werkgever steeds een betere premie bedingen. Een andere verzekering nemen mag natuurlijk. Ik spreek mensen in de kroeg, dat is voor mij in plaats van Pauw en Witteman. De mensen daar zijn allemaal erg tevreden over de inhouding en IZA-Cura.

Ik krijg meer klachten over hoe klantmanagers omgaan met maatschappelijke inspanning. Je hoeft helemaal niet vuilnis te gaan prikken. We hebben mensen nodig om de formulierenbrigade te ondersteunen, om de wijkbus rond te rijden. We hebben nu 36.000 mensen in de bijstand. Leefbaar zegt dan: 18.000 daarvan solliciteren niet... Ik zie die mensen ook niet gelijk terug op de arbeidsmarkt, maar ik vind dat je als overheid schatplichtig bent aan mensen lange tijd in een uitkeringssituatie zitten. Je moet niet zeggen: hou jij je uitkering maar en blijf daar zitten. Je moet ook niet de uitkering afpakken. Je moet mensen weer maatschappelijk gaan inzetten, anders laat je ze geestelijk afsterven.

Is er voldoende infrastructuur en zijn er voldoende ambtenaren om die mensen te activeren?

De wethouder had erom gevraagd, hij had 25 man extra nodig, en de raad heeft dat niet geaccordeerd. Ik denk aan een geleidelijke uitrol met focusgebieden. De eerste mensen met Melkertbanen werden in de kroeg uitgelachen: "Ze hebben je te pakken!" Hetzelfde zie je nu bij projecten zoals Full Engagement. Als je het structureel doet wordt iedereen actiever en kijkt niemand je raar aan. Als je dan met die mensen spreekt blijken ze er zelf ook blij mee te zijn.

Als mijn geheugen me dient is Full Engagement in Charlois niet op een heel groot succes uitgelopen. Er zijn veel minder mensen mee geactiveerd dan was gehoopt.

Je zit daarin natuurlijk ook met meetinstrumenten zoals duurzame uitstroom, wat heel moeilijk is. Daarom geloof ik ook meer in maatschappelijke inspanning.

Hoe staat de PvdA tegen een methode zoals de Melkertbaan?

Dat zijn daarna natuurlijk ID-ers geworden, maar ID was de grootste leugen die er was. Het zou gaan om Instroom en Doorstroom, maar over Doorstroom hadden ze nooit iets gehoord. Er zat dan ook een groep tussen met minder toegang tot de arbeidsmarkt, die sterk het beeld hebben vertekend over de mogelijkheden van die mensen. De PvdA wordt nu weer op Vers Beton bekritiseerd met de leugen dat er bij de reorganisatie meer mensen uit categorie 1 gesneuveld zijn dan de andere, maar dat is niet waar. We hebben die mensen die wat konden maar altijd in dat kokertje gevangen zaten door laten stromen naar categoriën 2 en 3.

Overigens zijn ID-ers het meest misbruikt door scholen en zorgcentra, die voor volwassenen 4.000 euro per jaar betaalden en 20.000 euro subsidie kregen. Als er geen subsidie meer was zeiden ze "Tot ziens!", en ze hebben nooit iemand binnen hun organisatie door laten stromen.

Ben je niet bezorgd dat hetzelfde gebeurt bij de Startersbeurs?

Die is het meest bedoeld om jongeren kennis te laten maken met de werkvloer. Ook schakelen bedrijven makkelijker iemand in die er werkt als ze de de eerste zonnestralen zien doorbreken.

Ik heb overigens wel voorbeelden gezien hoe ik de startersbeurs niet goed vind. Een meid met met een MBO niveau 3 diploma Toerisme en Recreatie stond bij de Action truien te vouwen. Dat werk had door een niveau 2 stagaire gedaan moeten worden. Dan verdring je stageplaatsen. Zij had sowieso iets in haar eigen vakgebied moeten krijgen, want voor dit geld kun je iemand boventallig aannemen.

Om nog op de vorige vraag terug te komen: ik vind dat het voor mensen in de bijstand makkelijker moet worden te flexwerken. Mijn voorstel is sowieso om de inschrijving 7 maanden laten doorlopen, zodat je niet opnieuw ingeschreven hoeft te worden als je contract niet wordt verlengd. Nog belangrijker is om het mogelijk te maken in deeltijd te werken. Als je nu in deeltijd werkt wordt je eigenlijk gestraft: je krijgt je geld te laat, daardoor wordt je huur niet afgeschreven, komt er een deurwaarder op bezoek. Ons voorstel is met je accountmanager een inschatting van het aantal uren te maken. Dat kan bij wisselende uren lastig zijn, maar het kwartje moet in de richting van de kandidaat vallen.

Hoe zou de PvdA staan tegenover een uitbreiding van de milieuzones?

Het probleem is dat als je de markt een kans moet geven hierop in te spelen. Nu is in ieder geval de 's Gravendijkwal voor vervuilende auto's erbij gegaan. Ik ben erg benieuwd naar het effect daarvan. Wij zijn voor een realistisch uitsterfbeleid. Dat betekent dat je nu al de paaltjes neerzet, je krijgt nu al geen parkeervergunning voor vervuilende wagens, en je gaat ze niet meer kopen want over een jaar of 6 kun je er helemaal niks meer mee.

Ik vind het verkiezingsprogramma van de PvdA erg vaag. Op veel plaatsen worden termen gebruikt zoals "maakt zich sterk voor..." of "zet zich in voor..", en wordt weinig concrete ambitie uitgesproken. Heb je hier een reactie op?

Ik was laatst op bezoek bij InHolland, waar ik de kritiek kreeg dat het niet uitmaakt wat er in het programma staat, want we doen het toch niet. Dan zeg ik: nee, we kúnnen niet alles wat in het programma staat doen, daar is het geld er niet voor. Je zet het toch in het programma, omdat mensen dan weten in welke richting je denkt. Wij kunnen van te voren niet zien welke matrix het coalitieakkoord het beste kan bedekken.

Dus de punten die in het programma zijn de voornaamste punten, waar de PvdA met de meeste moeite afstand zal willen nemen?

Je had net kritiek op de zinsnede "maakt zich sterk voor". De maatregelen waar we dit gaan doen liggen aan de omgeving, de tijd. Ik vind het wel belangrijk dat de partij zegt waar ze voor staat. Dat je de tools en middelen niet precies beschrijft... Kijk, bij ouderen is het makkelijk. Ik wil ze zo lang mogelijk sociaal actief houden, dit vermindert ook ziektekosten. Dat is een concretere maatregel. Als je zegt dat we ernaar streven dat zoveel mogelijk mensen weer maatschappelijk actief worden, dan bedoelen we daarmee ook die groep van 18.000 van de 36.000 die jarenlang geld hebben gekregen zonder ernaar om te kijken. Hoe we dat allemaal doen? Daar zijn we nu mee bezig, en je kunt verwachten dat we ermee doorgaan. In de toekomst kunnen daar best wel eens andere middelen bij komen die we zullen benutten om dat te bereiken.

Categorie: Politiek