Retordam

29th Sep, 2014
Evaluatie Leefbaar Rotterdam

Evaluatie Leefbaar Rotterdam

Eerste indrukken

Kent u Pim nog? In 2002 leidde hij Leefbaar Rotterdam naar een monsterzege. Nu, drie beleidsperiodes later, ziet het ernaar uit dat Leefbaar sindsdien voor het eerst weer aan de knoppen komt te zitten. Ditmaal wordt de partij aangevoerd door ervaren beleidsmaker Joost Eerdmans. Hierin wordt hij bijgestaan door running mate Ingeborg Hoogveld, partner van eerdere Leefbaar-voorman Marco Pastors. Er is gesuggereerd dat zij de tweede plaats aan nepotisme te danken heeft. Of dit nou waar is of niet, het lijkt erop dat zij desalniettemin over voldoende ervaring beschikt.

In de plaats van de eeuwige rozen van de PvdA had het campagneteam van Leefbaar nog wel wat creatieve ideeën. Ook hebben ze een keileuk campagnespotje opgenomen met het roomblanke Leefbaar-electoraat en één buitenlander-omdat-het-moet die naar eigen zeggen stemt op Leefbaar omdat "Leefbaar Rotterdam voor iedere Rotterdammer is."

Zeker de lijsttrekker was een goede keuze van Sørensen en co. In een recent debat veegde Eerdmans de vloer aan met lopende colgate smile Hamit Karakus. Als welbespraaktheid de doorslaggevende factor zou zijn, was Eerdmans voor mij koploper. De standpunten vind ik echter minder indrukwekkend.

Het programma

Met 39 pagina's is het vergeleken met de PvdA een lijvig document. Gelukkig voor mensen met een slecht concentratievermogen wordt elk hoofdstuk geïllustreerd met een strip en afgesloten met een tweetal weinigzeggende afbeeldingen op A4-formaat. In het algemeen kan echter wel gezegd worden dat het programma, vergeleken met PvdA, sterker in detail treedt. Er worden concrete beleidssuggesties gedaan.

Om een andere reden is het programma echter alsnog veel geschreeuw en weinig wol. Sommige van de suggesties vallen buiten de invloedssfeer van de gemeente of zijn legaal niet haalbaar: een quotum voor MOE-landers, een verbod op (ofwel ontmoediging van) islamitische scholen, een actiever uitzetbeleid, het afpakken van kinderbijslag van slechte ouders, hogere straffen. Bij dat laatste punt wordt dit overigens zelfs expliciet onderkend:

Om het goede werk van de politie beter te laten ‘lonen’, dienen er structureel hogere strafen te worden uitgedeeld.En omdat niet de gemeente maar de Tweede Kamer strafmaten bepaalt, willen we de desastreuze gevolgen van de lage straffen onvermoeibaar onder de neuzen van Kamerleden en het Openbaar Ministerie wrijven.

Andere punten zijn mijns inziens zo intens ridicuul dat ze onmogelijk gerealiseerd kunnen worden. Dan hebben we het bijvoorbeeld over zogenaamde "aso-dorpen" waar sociaal onwenselijken naartoe verscheept worden. Dat werkte vorige keer ook al zo goed. Ook vindt Leefbaar - geloof het of niet, ik citeer letterlijk - "dat jongeren die de buurten terroriseren keihard aangepakt moeten worden in heropvoedingskampen en tuchtscholen." Enigszins ironisch: de partij die volgens haar lijsttrekker een einde wil maken aan "de crisis van segregatie" stelt voor gelijk twee goelags in het leven te roepen.

Er zijn twee mogelijkheden. Óf Leefbaar Rotterdam gelooft oprecht dat de gemeente deze zaken kan realiseren, en dat het goede ideeën zijn. Óf het verkiezingsprogramma is in wezen een poging stemmen te winnen bij de ongeïnformeerde massa, zonder dat zij het willen belijden. Geen van beide scenario's is verenigbaar met geloofwaardigheid.

Er zijn desondanks redenen denkbaar om op Leefbaar Rotterdam te stemmen. Wat in mijn ogen een morbide obsessie met veiligheid is zullen anderen wellicht zien als een terechte topprioriteit. Ik vind dat het niet langer de focus moet zijn, omdat er al jaren een stijgende trend in de veiligheidsindex te zien is:

Jaar 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2011 2013
Score 5.6 5.6 6.2 6.6 6.9 7.2 7.3 7.2 7.3 7.5 7.2

Daarentegen zien we een grimmiger beeld als we kijken naar de sociale index:

Jaar 2008 2009 2010 2012
Score 5.8 6.0 5.8 5.5

Daarnaast ben ik ervan overtuigd dat sociale factoren op lange termijn veiligheid mede bepalen. Als we de aanleidingen voor criminaliteit wegnemen zijn daarmee naast de veiligheid ook de mensen zelf gediend. Preventie waar mogelijk, repressie waar noodzakelijk. Leefbaar, daarentegen, is een partij van keiharde repressie. Onder het onderwerp Veiligheid wordt wel over preventie gezegd dat deze "Minstens zo belangrijk" is:

Is Leefbaar Rotterdam alleen maar een partij van de zweep en de knoet? Onzin. Wij beseffen als geen ander de waarde van stadsmariniers, van Bureau Frontlijn, Buurt Bestuurt en Buurtpreventie door Burgerblauw. Hun succesfactor? Bewoners direct betrekken bij het oplossen en voorkomen van veiligheidsproblemen in hun wijk. Daarnaast zijn er vaak kortere lijnen mogelijk en kan er snel gehandeld worden. Deze en soortgelijke initiatieven ondersteunt Leefbaar Rotterdam maximaal. Ook houden deze initiatieven grote groepen jongeren van het criminele pad af door ze op een goede manier in de kraag te grijpen. Zo hoort het. De reclassering moet er voor zorgen dat ex-criminelen op het rechte pad blijven. Nu zijn de resultaten vaak bedroevend. Dat moet en kan beter, door er bovenop te zitten en ze echt (niet alleen op papier) te begeleiden bij hun terugkeer in de maatschappij.

Het interessante is echter dat er met geen woord wordt gerept over sociale factoren die mensen tot overlast aanzetten. Geen van de genoemde initiatieven uitgezonderd Bureau Frontlijn werkt aan de onderliggende oorzaken: psychische en financiële problemen, opvoeding, etc. Jongeren worden "op een goede manier" in de kraag gevat. Het gevoel bekruipt me dat voor Leefbaar preventie betekent: anticiperende repressie. Ga je verder dan dit, dan ben je mensen aan het "pamperen".

Een andere - historisch belangrijke - reden om op Leefbaar te stemmen: ontgoocheling over het integratiebeleid van andere partijen. In kernpunten samengevat is het beleid:

  • Wie de taal niet leert, wordt uitgezonderd van bijstand en andere inkomens ondersteunende maatregelen. Uitzondering voor hen die 65 of ouder zijn en langere tijd in Nederland wonen
  • Recht op sociale voorzieningen voor arbeidsmigranten na tien jaar werk
  • Niet langer subsidie of dienstverlening van de overheid aan organisaties die integratie belemmeren
  • Een quotum op immigratie vanuit verschillende landen, om de hoge instroom vanuit Midden- en Oost-Europa te beperken
  • Doelgroepen-registratie ten behoeve van effectief beleid

Verder wordt gesteld, maar niet gespecificeerd:

Taal, onderwijs en werk vormen een onmisbare drie-eenheid om nieuwelingen succesvol in onze samenleving te laten integreren.

Het uitgangspunt is dat "er voor immigranten geen andere keuze is dan je aanpassen aan Nederland." Ik heb bij dit alles mijn kanttekeningen. Integratie is allereerst iets anders dan assimilatie. Ook autochtonen zijn niet uit één mal gedrukt. Integratiebeleid zou volgens mij vooral moeten gaan om het faciliteren van een constructieve ontmoeting van culturen. Leefbaar lijkt bij voorbaat uit te sluiten dat er iets van andere culturen te leren valt. Daarnaast denk ik dat integratie een gevolg is van participatie in de samenleving. Sommige immigranten zullen hier zelf naar zoeken, anderen kunnen geactiveerd worden. Wanneer de subsidies voor welzijnsorganisaties worden afgebroken, zoals wordt beoogd door Leefbaar, ruilen we een makkelijke oplossing in voor een moeilijke. Over tien jaar hebben we dan te maken met een problematiek waar geen kruid tegen gewassen is.

Andere noemenswaardige punten uit het programma: een speciaal opsporingsteam voor dierenmishandeling, herinvoering van ambachtsscholen, de maasoever "bruisend" maken, milieuzonering afschaffen.

Conclusie

In verscheidene media heb ik de gedachte mogen lezen en horen dat PvdA en Leefbaar Rotterdam eigenlijk erg dicht bij elkaar liggen. Wat betreft de stellingen in de Stemwijzer zijn zij het op 17 van de 30 vragen eens. In het interview met Leo Bruijn stelde hij dat pas nadat het college is samengesteld invulling gegeven kan worden aan bepaalde punten uit het programma: er blijft veel open. Dat is in beperkte mate ook het geval bij Leefbaar. Het is wel duidelijk dat er een groot verschil is in stijl van politiek bedrijven en ideologische uitgangspunten.

Leefbaar is in mijn ogen geen geloofwaardige partij. Het discours richt zich volledig op uitdrukkingen zoals "aanpakken", "doorpakken" en "doen wat je zegt". Ondertussen worden standpunten naar voren gebracht die niet te realiseren zijn. Dat is natuurlijk makkelijk, want dan kun je naderhand zeggen: "Ik wou wel, kon niet!"

De punten die wel te verwezenlijken vallen bestaan doorgaans uit symptoombestrijding. Dit komt waarschijnlijk voort uit een gevoelde noodzaak beleid dat indirect voor langdurige verbetering kan zorgen af te wijzen ten faveure van beleid dat direct meetbare resultaten oplevert; de schaduwkant van "niet lullen maar poetsen". Als je visie wilt moet je dus ook niet hier zoeken.

Stem op Leefbaar Rotterdam als:

Categorie: Uncategorised